بسمه تعالي

با سلام و تحيت

در پاسخ به شبهادت شما به چند نكته اشاره مي شود:

ج _1 : تقليد يعني عمل به نظر كارشناس ديني تنها در فروعي است كه نياز به اجتهاد و تتبع در قرآن و روايات و ملاحظه ادله عقلي دارد و اين كاري تخصصي است كه ابزار ويژه خود را دارد و همه افراد نه وقت آن را دارند و نه توان آن را ; اما در اصول دين و جهانبيني هركس به اندازه فهم و درك خود و به وسيله مقدمات بديهي مي تواند نسبت به مبداء جهان هستي و پايان آن و معاد و لزوم رسالت و نبوت جهت هدايت مردم, تحقيق و شناخت پيدا كند.

ج _ 2 : تقليد كه همان عمل به نظر كارشناس ديني يعني مجتهد است , عمل كوركورانه نيست, زيرا اگر چنين باشد عقلا و شرعا ارزشي ندارد و در قرآن نيز از آن مذمت شده است. تقليد به معناي عمل به نظر كارشناس ديني پس از تحقيق و تفحص از اهل فن و اطمينان به مقام علمي , بلكه اعلميت و عدالت و امانت و تقواي كارشناس مي باشد. و تقليد به اين معنا حكم عقل و مورد اتفاق عمل عقلاي جهان در هر زمان و مكاني است. عقلاي جهان در هر امر تخصصي به كارشناس مربوطه آن امر رجوع مي كنند و به نظر او عمل مي نمايند. و تشخيص كارشناس بودن كسي يا توسط خود انسان و يا با مشاورت با اهل فن امكان پذير مي باشد.

و اين سيره عقلا هرگز مخالف تعقل و تفكر و قرآن كريم _ آنگونه كه شما تفسير كرده ايد_ نيست, بلكه از باب نمونه در آيه كريمه "لا كنا نسمع او نعقل ما كنا في اصحاب السعير". (الملك/10) سمع و شنوايي كه عدل تعقل گرفته است ظاهرا اشاره به همان تقليد عقلايي و مشروع يعني رجوع به كارشناس و كاردان حق و اهل دانش مي باشد.

ج_ 3: معناي و لازمه اينكه هركس مسئول عمل خويش است, اين  نيست كه همه افراد در هر رشته تخصصي به كارشناس مراجعه نكنند و خودشان هرطور خواستند عمل نمايند_ آنگونه كه شما بيان كرده ايد_ بلكه لازمه اينكه هركس مسئول اعمال خويش مي باشد, اين است كه كارهاي خود را خوسر و بدون اسلوب منطقي و غيرآگاهانه انجام ندهد, و اين معنا آنگاه تحقق مي يابد كه شخص , يا خودش كارشناس و عالم به حقيقت عمل خويش باشد و يا به كارشناس آن مراجعه كند; و در غير اينصورت عمل وي كاملا مخالف عقل و سيره عقلا مي باشد.

ج_4: اينكه نوشته ايد: چرا در قرآن به مسئله تقليد اشاره نشده است, اولا : رجوع به كارشناس از اموري است كه كارشناس كه عقل و عقلا به اساني آن را درك كرده و به آن , حكم مي كنند.

ثانبا : در عين حال, بعنوان تاييد و امضاي حكم عقل , در آياتي از جمله : "فاسئلوا اهل الذكر ان كنتم لا تعلمون" (نحل/43) به آن اشاره شده است , كه ارشاد به همان سيره عقلايي و رجوع به كارشناس در موارد و مواقع عدم آگاهي و دانش است.

14/2/1384 (مهر اقاي منتظري)

ج_5: معناي كمال دين كه در قرآن به آن تصريح شده است, تعيين چهارچوب اصلي دين در قرآن است, كه از آن جمله موضوع امامت بعد از پيامبر(ص) و نيز پيروي از دستورات و ارشادات آن حضرت در تمام مسائل مربوط به دين مي باشد. و يكي از دستورات مهم پيامبر (ص) تعيين تكليف امت اسلامي نسبت به بعد از رحلت خود است كه مطابق حديث متواتر بين شيعه و سني , آن حضرت, قرآن و عترت خود را در همين راستا تعيين نموده اند.

بنابراين , آيات متعددي كه مردم را به پيروي و اطاعت از پيامبر (ص) دعوت نموده _ و شما به بعضي از آنها اشاره كرده ايد_ دليل آن است كه هرچه پيامبر (ص) فرموده و يا عمل كرده است براي مسلمانان حجت الهي مي باشد, و حديث ثقلين ذكر شده و احاديث ديگر به اين مضمون كه از آن حضرت نقل شده است, از جمله دستوراتي است كه پيامبر فرموده است.

پس گفتار و عمل عترت يعني امان معصوم (ع) نيز همچون قرآن و سنت پيامبر (ص) براي مسلمانان حجت الهي خواهد بود.

و اهل فن مي دانند كه بسياري از احكام شرع و فروع دين , علاوه بر قرآن و حكم عقل , از روايات منقول از ائمه (ع) فهميده مي شود. و فهم آنها و تشخيص حديث صحيح از غير صحيح و بررسي سند و متن حديث و ملاحظه روايات ديگر كه چه بسا مخالف حديث مورد نظر و يا نسبت به آن , عام يا خاص يا مطلق و يا مقيد باشد, يك كار تخصصي است و نياز به كارشناس دارد.

انشاء الله موفق باشيد

والسلام عليكم و رحمة الله